İztuzu Plajı

İztuzu Plajı, Dalyan Çayı’nın denize kavuştuğu yerde uzanan dört buçuk kilometrelik bir kum bariyeri. Bir yanında tatlı su lagünü, öbür yanında Akdeniz var; ikisini ayıran şerit üzerinde yürüyorsunuz.

Türkiye kıyılarında bu ölçekte, arkasında tek bir otel bulunmayan başka bir plaj neredeyse yok. Sebebi tesadüf değil. 1988’de bölge Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi ve plana konulmuş otel projesi durduruldu. Kumsal caretta carettaların yuvalama alanı olduğu için bugün de yapılaşmaya kapalı.

İztuzu Plajı’na nasıl gidilir?

Plaja iki uçtan giriliyor ve ikisi bambaşka deneyimler.

1. Tekneyle, Dalyan ucundan. Kasabanın kordonundaki ana beton iskeleden kalkan dolmuş tekneler nehri baştan sona geçip plajın batı ucuna yanaşıyor. Seferler 09.30 civarında başlıyor ve tekneler doldukça hareket ediyor; sabit tarife yok. Yolculuk kırk beş dakika sürüyor ve sazlık kanalları, Kaunos kayalıkları bu sırada görünüyor.
2. Karayoluyla, Ortaca ucundan. Dalyan’dan araçla on iki kilometre, yirmi dakika. Plajın doğu ucunda otopark, büfe ve DEKAMER bulunuyor. Yazın Dalyan’dan bu uca dolmuş da kalkıyor.

Tekne ucu daha sakin, yol ucu daha donanımlı. Küçük çocuklu aileler genelde yol ucunu, uzun yürüyüş isteyenler tekne ucunu tercih ediyor.

Plajda kurallar ve neden var oldukları

İztuzu bir tabiat koruma alanı. Kurallar ziyaretçiyi kısıtlamak için değil, kumsalın altındaki yuvaları korumak için konulmuş:

• Plaj gün batımından gün doğumuna kadar, genellikle 20.00 ile 08.00 arası kapalı. Yuvalama sezonunda dişi kaplumbağalar geceleri kumsala çıkıyor.
• Kuma kazık çakmak ve şemsiyeyi gömerek dikmek yasak; kazık yumurtaları kırıyor. Şemsiyeler yalnızca izin verilen bölgelerde ve tabanlı olarak kullanılıyor.
• Gece plajda ışık kullanılmıyor. Yavrular ışığa yönelip denizi bulamıyor.
• Kumsalda araç, at ve bisiklet yasak.
• İşaretli yuva alanlarının içine girilmiyor; kafesli bölgeler koruma altında.

Deniz nasıl?

Su berrak ve serin. Nehir ağzına yakın bölümlerde tatlı su karışımı hissediliyor. Kum ince değil; yer yer iri taneli, yer yer çakıllı, o yüzden deniz ayakkabısı rahat ettiriyor.

Plajın orta bölümlerinde deniz hızlı derinleşiyor ve öğleden sonra rüzgârla dalga oluşuyor. Cankurtaran noktaları ve bayrak sistemi yaz sezonunda çalışıyor; kırmızı bayrakta suya girilmiyor.

DEKAMER: kaplumbağa hastanesi

Plajın Ortaca ucunda, yaralı deniz kaplumbağalarının tedavi edildiği merkez var. Ziyarete açık ve gönüllü bağışla çalışıyor. Teknelerin pervanesine, misinaya ya da oltaya takılmış kaplumbağaların iyileşme sürecini burada görüyorsunuz.

Merkezde iyileşen bireyler denize bırakılıyor. Ziyaret kısa sürüyor ama özellikle çocuklar için günün en akılda kalan durağı oluyor.

Kaptan June ve plajın hikâyesi

1975’te Dalyan’a yerleşen İngiliz June Haimoff, burada bilinen adıyla Kaptan June, 1980’lerde plaja yapılacak otel projesine karşı yürütülen kampanyanın merkezindeki isimdi. Botanikçi David Bellamy ve çevre örgütlerinin desteğiyle proje durduruldu ve alan 1988’de koruma altına alındı.

Plajın Dalyan ucundaki ahşap kulübesi bugün küçük bir müze olarak duruyor. Bugün gördüğünüz boş kumsal, kırk yıl önce verilmiş bir kararın sonucu.

Hangi saatte gitmeli?

• Sabah 09.00 ile 11.00 arası: en sakin saatler, deniz düz.
• Öğleden sonra 15.00 sonrası: tur tekneleri dönmeye başlıyor, plaj boşalıyor.
• Temmuz ve ağustos öğle saatleri: en kalabalık ve en sıcak, gölge bulmak zor.
• Mayıs ve ekim: deniz serin ama plaj neredeyse boş.

Yanınıza alın

• Su. Büfeler var ama aralarındaki mesafe uzun olabiliyor.
• Yüksek faktörlü güneş kremi.
• Şapka. Doğal gölge yok.
• Deniz ayakkabısı.
• Çöpünüzü geri götürecek bir poşet.

Plajda ne var, ne yok?

İztuzu koruma altında olduğu için yapılaşma yok. Bu, plajı boş tutuyor ama olanakların da sınırlı olması anlamına geliyor.

Kendi şemsiyenizi getirecekseniz kuma kazık çakılamadığı için ayaklı ya da ağırlıklı model gerekiyor. Yasağın sebebi kumun altındaki caretta caretta yuvaları.

Denizde güvenlik: nehir ağzı ve dalga

İztuzu açık bir kumsal; korunaklı bir koy değil. Bilinmesi gereken üç şey var.

• Nehir ağzı: Kumsalın batı ucunda tatlı su denize karışıyor. Burada akıntı ve ani derinlik değişimi olabiliyor. Küçük çocuklarla girilmemesi gereken tek nokta burası.
• Dalga: Öğleden sonra esen rüzgârla dalga yükselebiliyor. Sabah saatleri genelde daha sakin.
• Zemin: Kum, ama bazı bölümlerde birkaç metre sonra derinleşiyor. Sığlık aradığınız gün için yol ucu daha güvenli.
• Deniz anası: Bazı yıllar ağustos sonunda görülebiliyor; kalıcı bir sorun değil.